Muối Của Đất
Muối Của ĐấtTư liệu về Chính Thống giáo Đông phương

Những Thiếu Nữ Công Chính
Vera và Lyubov

Giám Mục Nikodim Thành Phố Belgorod
✢
03.10.2026 — 14 phút đọc
Cuộc Đời Thánh Nhân

Những người thật sự thành lập Tu Viện Shamordino nổi tiếng của Starets1 Ambrose

Bởi Giám Mục Nikodim Thành Phố Belgorod

Chuyển ngữ tiếng Việt bởi Gabriel Nguyễn - The Orthodox Word tháng 5-6 1974


shamordino-monastery
Tu viện nữ Shamordino nổi tiếng của Thánh Ambrose của Optina
Starets Ambrose
Thánh Ambrose của Optina (1812-1891)

Cách Tu viện Optina khoảng tám dặm, giữa lòng nước Nga, là ngôi làng Shamordino. Cách ngôi làng ấy chưa đầy một dặm, vào giữa thế kỷ XIX, có một ông lão địa chủ nghèo tên là Basil Kalygin, sống cùng người vợ cao tuổi của ông. Có một lần ông thấy trong một thị kiến rằng trên mảnh đất của mình xuất hiện một thánh đường trên các tầng mây. Khi ông ta ghé thăm Ẩn thất (Skete)2 Optina, vị Trưởng Lão Ambrose đã thuyết phục ông bán lại miếng đất đó cho tu viện. Số tiền cần để mua, với sự chúc lành của vị Trưởng Lão, đã được đưa ra bởi một vị nữ tu, Ambrosia Klyuchareva. Ban đầu vị Trưởng Lão không chắc phải nên làm gì với mảnh đất này, nhưng sau đó, trong một lần trò chuyện với Mẹ Ambrosia, ngài nói với bà: “Có vẻ như là số bà sẽ được hưởng mảnh đất này cho riêng mình rồi đó. Bà sẽ sống ở đây như ở trong một căn Dacha3, với hai cháu gái của bà; và có lẽ,” ngài nói thêm để an ủi bà, “chúng tôi cũng sẽ đến ghé thăm bà.”

Mẹ Ambrosia
Mẹ Ambrosia (Klyuchareva)

Mẹ Ambrosia có một người con trai duy nhất đã từng lấy vợ. Người vợ đầu của anh qua đời không lâu sau khi sinh đôi hai cô con gái, Vera và Lyubov. Cha của hai em cưới một người đàn bà khác, còn hai đứa trẻ mồ côi mẹ thì được bà nội chăm sóc và sống cùng với bà. Cha đỡ đầu của bọn trẻ, theo nguyện vọng của Mẹ Ambrosia, là vị Trưởng Lão Ambrose và ngài dành cho các em một sự quan tâm đặc biệt. Để có thể chăm sóc cho hai người cháu của bà trong tương lai, Mẹ Ambrosia, với sự chúc lành của vị Trưởng Lão, đã quyết định để lại cho hai em mảnh đất này. Không lâu sau, bà dời đến đó ở cùng với hai người cháu và những người hầu nhà của bà. Cũng chính mùa hè đó năm 1872, Starets Ambrose cũng đến đó để ghé thăm bà và nhìn nhận địa thế xung quanh. Lúc này ngài chúc lành cho bà xây dựng một tòa nhà mới cho mình và các nữ tu tập sinh (vốn là các nữ nông nô trước đó của bà) và lúc ấy số lượng các nữ tu cũng đã khá nhiều. Đồng thời, ngài nói: “Chúng ta sẽ có một tu viện nơi đây.” Từ đó về sau vị Trưởng Lão ghé thăm nơi đây với anh tu sĩ phục vụ của ngài mỗi mùa hè một lần. Điều đáng lưu ý là, theo chỉ dẫn của ngài, căn phòng khách rộng lớn của ngôi nhà mới được đặt ở phía đông tòa nhà, còn phòng riêng cho hai cháu nội của bà thì lại nằm ở phía bắc; điều này khiến cho Mẹ Ambrosia không hài lòng. Về sau vị Trưởng Lão Ambrose nhắc lại: “Mẹ Ambrosia đang xây dựng một ngôi nhà cho bọn trẻ, nhưng điều chúng ta cần lại là một nhà thờ.” Không lâu sau những người phụ nữ khác bắt đầu gia nhập cộng đồng này, vốn được cảm hoá bởi lòng mộ đạo của Mẹ Ambrosia, và ngay từ lúc đó, cuộc sống nơi đây đã trở nên rất giống với đời sống tu hành.

Hai Thiếu Nữ Công Chính Vera và Lyubov
Hai Thiếu Nữ Công Chính Vera và Lyubov

Mẹ Ambrosia đã rất lo lắng đến việc cho hai người cháu gái có được một nền giáo dục thế tục tử tế. Thế nên, khi hai em dần lớn lên, bà đã xin lời chúc lành của vị Trưởng Lão để tìm cho hai em một cô gia sư người Pháp và để mang cho hai em những bộ quần áo tươm tất hơn. Nhưng vị Trưởng Lão từ chối ban lời chúc lành, và điều này khiến cho Mẹ Ambrosia phải lo âu. Tuy không hiểu được ý của vị Trưởng Lão, Mẹ Ambrosia cũng vẫn hết sức vâng theo lời chỉ dạy của ngài.

Tuy nhiên, cả hai cô gái đã sống sẵn một cuộc sống khổ hạnh. Các em kiêng cữ đến mức từ chối ăn thịt, và chỉ ăn khi vị Trưởng Lão nói. Các em thường xuyên cầu nguyện, và rất yêu mến những giờ phụng vụ dài tại Optina. Các em thông thuộc trình tự nghi lễ đến mức có thể cùng nhau tự thực hiện Lễ Canh Thức Xuyên Đêm cùng với phần xướng đáp của linh mục. Khi người bà bày tỏ sự lo lắng của mình về việc này, vị Trưởng Lão nói: “Cứ để các em cầu nguyện; sức khoẻ của các em ấy vốn yếu mà.” Bà không hiểu những gì vị Trưởng Lão đã nhìn thấy trước. Nhưng với những người khác, vị Trưởng Lão nói thẳng: “Cứ để cho các em ấy yên đi; các em biết mình đang chuẩn bị để đi về nơi ấy.”

Vì lo lắng cho tương lai trần thế của hai người cháu, Mẹ Ambrosia, với sự chúc lành và lời khuyên bảo của Starets Ambrose, đã mua thêm một khu đất nữa, Rudnovo, ở gần mảnh đất mới, và rồi thêm hai khu đất nữa, trong khi bản thân bà vẫn không hiểu được mục đích thật của vị Trưởng Lão – tại sao ngài lại khuyên bà mua những cánh rừng giáp ranh với mảnh đất mới ở mọi phía, như thể ngài đang định xây nguyên cả một thành phố. Mẹ Ambrosia cũng dành ra một phần lớn tài sản riêng của bà cho hai người cháu, kèm theo điều kiện là trong trường hợp các em bất ngờ qua đời, một tu viện nữ sẽ được xây lên trên khu đất này, gần làng Shamordino, và ba khu đất mới được mua ở trên, cùng với vốn tài sản đó, sẽ được dùng để xây dựng cộng đoàn này. Bà đã sắp xếp mọi sự như vậy theo lời khuyên của vị Trưởng Lão, người đã nhìn thấy trước được cái chết đang đến gần với hai cô gái.

Năm 1881 Mẹ Ambrosia qua đời, và các khu đất và tài sản của bà đã được để lại cho hai người cháu, lúc đấy mới lên mười. Cùng với các cô gia sư của họ và các nữ tu tập sinh, họ tiếp tục sống như trước trong ngôi nhà đó.

Một năm nữa trôi qua. Hai cô gái vẫn sống giản dị như trước. Lặng lẽ và hiền hòa, hai em yêu thương nhau thắm thiết và không bao giờ rời xa nhau cả. Hai em không bao giờ làm ồn như những đứa trẻ khác. Hai em ăn mặc giản dị. Hai em yêu thích tham dự các giờ phụng vụ dài của tu viện, và sống cuộc sống tu hành trong sự thinh lặng và đơn độc. Thỉnh thoảng hai em hay đi dạo với các cô gia sư mộ đạo của mình, những người giờ đây thay mẹ chăm sóc họ, và cả hai em đều dành thời gian để chuẩn bị cho cuộc sống tương lai hơn là việc học hành. Tia lửa của tình yêu Thần Thiêng cháy ngày một rõ hơn trong lòng của những người con linh hướng của vị Trưởng Lão. Thời gian của hai em không còn bao lâu nữa, nhưng hai em không hề sợ cái chết. Nhiều lần hai em nói với các cô gia sư của mình: “Chúng con không muốn sống hơn 12 năm; cuộc đời này thì có gì tốt đẹp đâu?”

Các nữ tu sĩ đón chào Starets Ambrose khi ngài đến
Các nữ tu sĩ đón chào Starets Ambrose khi ngài đến.

Người ta tin rằng hai em đã được vị Trưởng Lão báo trước về cái chết đang đến gần của mình, và thông qua sự hướng dẫn tâm linh của ngài, cả hai đều đang được chuẩn bị để đón nhận nó. Nhưng cuộc sống như thế lại không làm cha của hai em hài lòng. Ông ta quyết định gửi cả hai vào một trường nội trú. Starets Ambrose thì không phản đối điều này. Với sự chúc lành của ngài, hai cô gái được đưa vào trường nội trú Orlov, nơi bà hiệu trưởng lúc bấy giờ là một người phụ nữ nhân hậu và mộ đạo, hết lòng kính mến Starets Ambrose. Sau một mùa đông học tập tại đó, hai em dự định rời trường vào kỳ nghỉ hè. Người cha định đón các em về nhà mình để cho hai em có thể làm quen với đời sống thế tục, và ông đã thuê sẵn một khu đất. Nhưng tất cả những điều này đều trái với nguyện vọng của hai đứa trẻ vốn thiên về đời sống đạo hạnh, và hơn nữa, tâm hồn hai em mong ước được ở tại Optina, dưới sự che chở của cha linh hướng của mình, Starets Ambrose, người mà hai em hết mực kính mến. Và Đức Chúa chí thiện đã đoái đến ước nguyện trong lòng các em và dàn xếp mọi thứ để, với sự cho phép của cha mình, các em đến Optina để gặp vị Trưởng Lão trước tiên. Đây là mùa xuân năm 1883. Sau khi đến Optina, ngày 31 tháng 5, hai cô gái đột nhiên mắc bệnh bạch hầu, người này rồi đến người kia. Để người này không làm lây nhiễm cho người kia, hai em được tách ra vào hai phòng riêng biệt. Cả hai đã đều được cho xưng tội và được ban cho các Nhiệm Tích Linh Thiêng của Đức Ki-tô, và cái kết rõ ràng đã đến gần.

Nhà thờ chính của Tu Viện Shamordino của Starets Ambrose
Nhà thờ chính của Tu Viện Shamordino của Starets Ambrose

Chừng nào vẫn còn đủ sức lực, hai cô gái thường hay viết những mẫu giấy nho nhỏ gửi đến vị Trưởng Lão, hỏi xin lời cầu nguyện linh thiêng và lời chúc lành của ngài. Ngày 4 tháng 6, Vera qua đời. Những nữ tu tập sinh chăm sóc cho hai cô gái đều chẳng nói gì về điều này cho Lyubov, lúc đấy vẫn còn sống, vì sợ làm em xúc động mà khiến giờ lâm chung đến sớm hơn. Nhưng Lyubov, khi ấy vẫn đang ngủ, bỗng nhiên thức dậy và hỏi chị sơ tu đang ngồi kế bên cô: “Chị Vera đã qua đời rồi phải không?” Cô y tá của Vera định nói là chị ta vẫn còn sống, nhưng em mau chóng nói: “Làm sao chị ấy còn sống được? Cô gia sư vừa bảo con rằng là chị ấy đã qua đời rồi.” Thế nhưng lúc ấy hoàn toàn không có một nữ gia sư nào ở đó. Và như thế, em vẫn tiếp tục giữ vững ý kiến của mình.

Ngày 8 tháng 6, chính Lyubov cũng rời cuộc đời nhiều sầu khổ này để đoàn tụ với Vera yêu quý của mình, để rồi cũng như hai em đã được sinh ra cùng nhau và lớn lên cùng nhau, cũng như vậy cả hai em sẽ có thể đứng cùng nhau trước nhan Đấng Tân lang thiên xứ, Đấng hằng yêu thương các em. Bảy năm trước đó, Starets Ambrose đã báo trước cho một cô Shishkov nào đó về cái chết đang đến gần của hai em.

Theo như các điều khoản trong di chúc cuối cùng của Mẹ Ambrosia đã an nghỉ, giờ đây một cộng đoàn nữ tu sẽ được hình thành. Tất cả những người đã sống với hai cô gái, ba mươi người tổng cộng, đã gộp lại thành những người tu hành đầu tiên. Thêm vào đó, Starets Ambrose đã chuyển đến một vài người con gái linh hướng của ngài đến đó từ Tu Viện Belev và bổ nhiệm Sophia Mikhailovna Astefieva làm vị Viện mẫu đầu tiên.

Và như thế, ngay sau sự an nghỉ của hai thiếu nữ công chính Vera và Lyubov, từ lâu trước ngày khánh thành chính thức của tu viện, cộng đoàn đã bắt đầu phát triển mạnh mẽ. Có biết bao góa phụ, phụ nữ mù và điếc, người khuyết tật và trẻ mồ côi cần được giúp đỡ, và Starets Ambrose giờ đây đã có thể tiếp nhận hết tất cả những người bất hạnh ấy. Trước khi ngài qua đời, đã có năm mươi bé gái mồ côi trong trại trẻ mồ côi của Tu Viện, hơn một trăm người khuyết tật, và một viện dưỡng lão dành cho phụ nữ trong khuôn viên tu viện. Đến năm 1908 đã có một bệnh viện khám chữa bệnh miễn phí, và một nhà khách lớn dành cho khách hành hương. Và tu viện đã có hơn bảy trăm nữ tu sĩ.

Nhiều năm trước đó, khi Starets Ambrose ghé thăm khu đất Klyucharov lần đầu tiên, khi bước vào ngôi nhà, ngài nhìn thấy trong căn phòng khách một biểu tượng Đức Mẹ Kazan lớn. Ngài dừng lại ở trước biểu tượng, chăm chú ngắm nhìn một hồi lâu và cuối cùng nói: “Biểu tượng Đức Mẹ Kazan của bà chắc chắn là một biểu tượng làm được phép mầu; hãy cầu nguyện đến Đức Mẹ và quý trọng biểu tượng này.” Nhà thờ trong nhà đầu tiên trên khu đất mới Klyucharov được dành cho chính biểu tượng này, và do đó tương tự như vậy, Tu viện mới được mở cũng đã được đặt tên nhân danh Biểu tượng Kazan.

Và như thế, hai thiếu nữ công chính Vera và Lyubov, tên của các em trong tiếng Nga có nghĩa là hai đức hạnh Ki-tô hữu trọng đại, Đức Tin và Tình Yêu Thương, đã sinh nhiều hoa trái phong phú và mang lại niềm khuây khỏa cho biết bao tâm hồn khốn khó.

Hỡi những Thiếu Nữ Công Chính Vera và Lyubov, hãy cầu nguyện cho chúng con!

Tu Viện Optina, trước dòng sông Zhizdra
Tu Viện ("Sa Mạc") Optina, trước dòng sông Zhizdra


Cổng chào Skete Optina
Cổng chào Skete Optina


Skete Optina từ bên trên
Skete Optina từ bên trên.

Chú thích

  1. Có nghĩa là “lão” hoặc “trưởng lão” trong tiếng Nga. Thường ám chỉ một vị Trưởng Lão tu sĩ, một người mà đã thanh luyện bản thân khỏi các ham mê và tội lỗi và ít nhất đã đạt đến được công đoạn Khai Sáng. ↩

  2. Một ngôi làng tu hành nhỏ, thường phụ thuộc vào một tu viện với cuộc sống thường nghiêm khắc và khắc khổ hơn ở một tu viện. ↩

  3. Dacha là một dạng nhà nông thôn ở Nga. ↩